المحقق السبزواري

196

روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )

گيرند و ظلم را نگذرانند و به داد مظلوم نرسند ، و حقّ تعالى روز قيامت سؤال آن از پادشاه خواهد كرد ، بلكه قانون حقّ آن است كه پادشاه راهى قرار داده باشد كه اگر عمّال مظالم دادرسى مظلوم نكنند ، او را طريقى باشد به آنكه عرض حال خود به خدمت پادشاه نمايد ؛ و راه مظلومان بالكلّيّه به جانب پادشاه مسدود نباشد ، بلكه عرايض و مطالب ايشان به خدمت پادشاه مىرسيده باشد و پادشاه خود متوجّه تحقيق ديوان ايشان شده باشد ، و از جهت اين كار [ 45 ب ] روزهايى مقرّر مىداشته باشد . از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله نقل است كه آن حضرت فرموده كه ، « هركه والى امرى از امور مسلمانان شود و در خود بر ضعيف و صاحب حاجت ببندد - يعنى ، دست صاحبان حاجات و مطالب به او نرسد - حقّ - جلّ و علا - در رحمت خود بر روى او ببندد در روز احتياج و درماندگى او . » حضرت امير المؤمنين عليه السّلام فرموده : « هركس نعمتهاى خداى عز و جلّ بر او بسيار باشد ، حاجات مردمان به او بسيار است » . پس ، اگر قيامت نمود به آنچه خداى عز و جلّ بر او فرض گردانيده ، آن نعمتها در معرض دوام درآورده و اگر منع كرد آنچه خداى عز و جلّ واجب گردانيده در آن نعمتها ، آن نعمتها را در معرض زوال درآورد . بزرگانى كه مانع مىشوند ارباب حاجت را * به چوب از آستان خويش مىرانند دولت را عدالت كن كه در عدل آنچه يك ساعت به دست آيد * ميسّر نيست در هفتاد سال اهل عبادت را حكايت آورده‌اند كه روزى انوشيروان از وزير سؤال كرد كه ، « سبب آن چيست كه باز كوتاه عمر بود و گنجشك دراز عمر ؟ » وزير گفت : « از بهر آنكه باز ظالم است و جبّار و گنجشك ضعيف و كم‌آزار و چون حال چنين است جهد بايد كرد تا بر احوال رعيّت پادشاه را وقوف تمام حاصل آيد ، و نبايد كه در زواياى ممالك بىوقوف پادشاه چيزى رود كه سرانجام آن و بال و زوال باشد . »